Slotmededeling van de XXXVIste Vergadering van de Consultatieve Partijen bij het Verdrag over Antarctica, Brussel, 20-29 mei 2013

Datum: 29 mei 2013

Van 20 tot 29 mei 2013 ontving België de XXXVI Consultatieve vergadering bij het Antarcticaverdrag (ATCM) en de XVIe vergadering van het Comité voor de Bescherming van het Milieu (CEP).

De bijeenkomsten werden georganiseerd door de federale overheidsdiensten Buitenlandse Zaken, Milieu en Wetenschapsbeleid. De partijen verwelkomden de Tsjechische Republiek als 29ste Consultatieve Partij.

Sinds 1959 is het Antarctisch Verdrag het middelpunt van de internationale samenwerking om het unieke karakter van Antarctica te bewaren als een natuurreservaat bestemd voor vrede en wetenschap. Dit gebeurt door uitwisseling van informatie, consultaties en het formuleren van Maatregelen, Besluiten en Resoluties.

Meer dan 450 afgevaardigden namen deel namens de 50 Partijen. Hieronder waren officiële vertegenwoordigers, gerenommeerde wetenschappers, deskundigen en internationale waarnemers. Zij kwamen bijeen met één gemeenschappelijk doel: effectieve internationale samenwerking bevorderen om een antwoord te bieden op de uitdagingen en nieuwe bedreigingen voor Antarctica.

Wetenschap bleef het middelpunt van de discussies. De partijen wezen op de strategische rol van wetenschap in de beleidsvorming bij de studie van de effecten van klimaatverandering en van andere bedreigingen voor het milieu. Internationale samenwerking is de kern van het Verdrag en het was opnieuw de sleutelzin in de officiële verklaringen en in de discussies tussen de afgevaardigden.

Een van de belangrijkste verwezenlijkingen van de ATCM dit jaar was de goedkeuring van een strategisch werkplan waarin de prioriteiten werden vastgelegd in 3 belangrijke gebieden, teneinde de samenwerking te versterken voor: het waarborgen van een robuust en effectief Antarctisch Verdrag Systeem, de versterking van de bescherming van het Antarctisch milieu en het effectief beheer en de regulering van menselijke activiteiten op Antarctica.

Om mogelijke schade aan het milieu aan te pakken, identificeerde het CEP een aantal kritische beleidskwesties en onderschreef het een handleiding voor het opruimen van sites. Naar aanleiding van het rapport van het Wetenschappelijk Comité voor Antarctisch Onderzoek (SCAR) over klimaatsverandering en de effecten op het milieu, besloot het CEP om een geprioriteerd werkplan te ontwikkelen voor een reactie op klimaatswijziging. De ATCM aanvaardde, op aanbevelen van het CEP, 17 beheersplannen voor beschermde Antarctische gebieden en 16 site richtlijnen voor bezoekers.

De Partijen ondersteunden verdere internationale samenwerking inzake Antarctisch onderzoek en logistiek. De vergadering hield een speciale zitting van één dag over opsporing en redding in Antarctica en de partijen besloten actief te blijven samenwerken, om beste praktijken te delen, om samen te werken met de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) en met de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) en om de vijf coördinatie- en reddingscentra (RCCs) in het Antarctische gebied aan te moedigen om met elkaar en met andere relevante instanties oefeningen te houden.

Toerisme blijft een aandachtspunt. De partijen namen hierover een besluit aan over de uitwisseling van informatie en besloten in het bijzonder om tijdens de volgende vergadering zich te concentreren op land- en avontuurlijk toerisme.

De deelnemers spraken hun waardering uit voor de gastvrijheid van België, een van de twaalf stichtende partijen van het Antarctisch Verdrag. Zij feliciteerden de Belgische overheid voor de uitstekende organisatie en het goede verloop van de vergaderingen. Brazilië zal de komende ATCM ontvangen in Brasilia, voorlopig voorzien van 12 tot 21 mei 2014.