Huwelijkscontracten en huwelijksvermogensstelsels


Belangrijke opmerking:
Diplomatieke en consulaire ambtenaren hebben alleen notariële bevoegdheid voor akten en contracten die betrekking hebben op Belgen en op bepaalde akten tussen Belgen en buitenlanders, zoals het huwelijkscontract.

Het huwelijkscontract?

Het huwelijkscontract is een formele akte waarbij de (aanstaande) echtgenoten hun huwelijksvermogensstelsel naar goeddunken maar binnen de wettelijke grenzen regelen, voor zover niets wordt bedongen dat strijdig is met de openbare orde of goede zeden en niet wordt afgeweken van de regels die de wederzijdse rechten en verplichtingen van de echtgenoten bepalen en evenmin van de regels betreffende het bestuur over het gemeenschappelijk vermogen en het eigen vermogen. Bij gebreke van een huwelijkscontract is het wettelijk stelsel van toepassing.

De echtgenoten kunnen tijdens het huwelijk hun huwelijksvermogensstelsel wijzigen.

Modaliteiten voor het opmaken van een huwelijkscontract

Het contract moet vóór de voltrekking van het huwelijk worden opgemaakt. De partijen gaan daarvoor naar een Belgisch notaris die een ontwerp opmaakt met het oog op het verlijden van de eigenlijke akte voor de ambassade of het consulaat.

Een partij die verhinderd is kan zich laten vertegenwoordigen door een gemachtigde middels een bijzondere en authentieke volmacht.

Het contract wordt van kracht op de datum dat het burgerlijk huwelijk wordt gesloten.

De eigenlijke huwelijksakte moet de volgende vermeldingen bevatten: datum van het contract, de naam en het adres van de notaris die het heeft opgemaakt en het huwelijksvermogensstelsel. Bij gebreke van een van deze vermeldingen kunnen de clausules waarmee wordt afgeweken van het wettelijk stelsel niet worden tegengeworpen aan derden  die met de echtgenoten een overeenkomst zijn aangegaan zonder hun huwelijkse voorwaarden te kennen.

De overdracht van een onroerend goed die voortvloeit uit een huwelijkscontract, moet worden ingeschreven in het Register van het Hypotheekbureau.

Alle huwelijkscontracten moeten ingeschreven worden in het centraal register voor huwelijksovereenkomsten (CRH).

Indien een contract afwijkt van de regel van de evenredige verdeling of voorziet in een contractuele erfstelling, moet het ook worden ingeschreven in het Centraal Register der laatste wilsbeschikkingen (CRT).

Indien een van de echtgenoten handelaar is, moet binnen de maand na het verlijden van het huwelijkscontract, een uittreksel worden toegestuurd aan de griffie van de rechtbank van koophandel in wier rechtsgebied bedoelde echtgenoot is ingeschreven in het handelsregister.

Het huwelijksvermogensstelsel?

Het huwelijksvermogensstelsel is het geheel van regels dat van toepassing is op de eigendom en het gebruik van goederen tijdens het huwelijk en de vereffening van deze goederen bij de ontbinding van het huwelijk.

Het huwelijksvermogensstelsel treedt in werking op de dag van de huwelijksvoltrekking. Het eindigt door het overlijden van een der echtgenoten, de echtscheiding of de scheiding van tafel en bed, de gerechtelijke scheiding van goederen of de keuze van een ander huwelijksvermogensstelsel.

Verschillende huwelijksstelsels

Het wettelijk stelsel is het stelsel van de gemeenschap van inkomsten en aanwinsten. Het is van toepassing bij ontstentenis van een huwelijkscontract. Wat het eigen vermogen betreft, zijn de echtgenoten onafhankelijk. Wat het gemeenschappelijk vermogen betreft, staan ze op voet van gelijkheid.

Het stelsel van scheiding van goederen is alleen van toepassing wanneer er uitdrukkelijk voor gekozen is bij huwelijkscontract. In dit stelsel bestaat geen gemeenschap van goederen. Er is in principe volledige scheiding van goederen en schulden en elk van de echtgenoten bestuurt zijn eigen vermogen alleen.

Deze stelsels sluiten elkaar niet uit. Ze kunnen worden aangepast middels bijzondere bepalingen.

Tijdens het huwelijk mogen de echtgenoten het huwelijksvermogensstelsel wijzigen, zij het door toedoen van een notaris.

Echtgenoten die in het buitenland verblijven en hun huwelijksvermogensstelsel willen wijzigen overeenkomstig de Belgische wet, moeten zich voor een eventuele wijziging van het stelsel tot een Belgische notaris wenden.