Statement by H.E. Mr. Elio Di Rupo, Prime Minister of Belgium at the General Debate of the 68th session of the UN General Assembly

date: 26 September 2013


« Le veto aux tyrans »
Discours du Premier Ministre Elio Di Rupo Assemblée générale des Nations Unies
26 septembre 2013


Monsieur le Président,
Monsieur le Secrétaire général,
Chers Collègues,

C’est dans mon pays, à Ypres, en Belgique, lors de la Première guerre mondiale, que les armes chimiques ont été utilisées pour la première fois dans un conflit.

Nous avons toujours en mémoire la souffrance atroce de milliers de soldats.

Près de 100 ans après, c'est cette même souffrance qui frappe aujourd'hui des milliers de Syriens. Malgré le protocole international de 1925, d’Ypres à Damas, l’Histoire du Monde se répète en une Histoire commune. 


Chers Collègues,

C’est la deuxième année que je m’adresse à vous à cette tribune des Nations Unies.

En un an, combien d’espoirs se sont levés et concrétisés. Mais aussi, combien de crimes de guerres supplémentaires.

Il y a un an, j’évoquais 30.000 morts syriens. Il y en a aujourd’hui 120.000.

Et ce conflit n’est pas le seul !

Pendant que nous sommes ici, les atrocités se poursuivent dans différentes parties du monde.


Mes chers Collègues,

Tous ici réunis, nous devons faire preuve d’autant de courage que les femmes et les hommes qui se battent dans la rue pour leur liberté et pour leur dignité.

Au sein des Nations Unies, nous avons tout pour agir alors que ceux qui luttent n’ont souvent que leur courage pour subsister.

S’il faut mettre un veto, c’est un veto aux tyrans et à leurs crimes.


Mes chers Collègues,

Personne ne peut seul arrêter une famine, personne ne peut seul stopper un tyran.

La paix est une responsabilité collective. C’est pourquoi il n’y a pas d’autre voie que le multilatéralisme et la politique pour améliorer les conditions de l’Humanité.

C’est ce qui motive l’engagement politique, financier et parfois militaire de la Belgique, 15ème contributeur financier des Nations Unies.

Mon pays estime que nous avons également, parmi nos responsabilités, la « responsabilité de protéger. » C’est-à-dire de prévenir et combattre ces crimes particulièrement odieux que sont les génocides, les crimes de guerre, les crimes contre l’humanité et les épurations ethniques.

A cet égard, la Belgique soutient pleinement l’action des Nations Unies.

Nous organiserons en 2014 une conférence internationale sur la prévention des génocides à Bruxelles.

Quand nous agissons ensemble, nous obtenons des résultats. En vaut pour preuve le Mali.

Mais n’oublions pas que rien n’est jamais définitivement acquis.

Pour qu’elle soit durable, la paix doit être continuellement nourrie.


Mes chers Collègues,

J’aimerais saluer tout particulièrement les efforts récents de la communauté internationale en République Démocratique du Congo.

La population du nord-est du Congo était, depuis des années, soumise aux massacres, aux viols multiples, au recrutement forcé de soldats - y compris d'enfants -, aux pillages, aux déplacements forcés…
 
Hier midi, des témoins me parlaient d’enfants martyrisés. Quelle honte !

Les efforts du Secrétaire général et du Conseil de Sécurité pour renforcer le mandat de la MONUSCO donnent des résultats. La brigade d’intervention joue un rôle actif pour protéger les populations.

Quant à l’accord-cadre d’Addis Abeba, il offre une réelle perspective de stabilisation de la région toute entière.

Toutefois, ne nous y trompons pas, un accord à Kampala est essentiel pour le succès du processus.

Là aussi des solutions pragmatiques doivent être trouvées, sans pour autant accepter une amnistie générale ni admettre l’impunité, en ce qui concerne les crimes de guerre ou crimes contre l’humanité.

La Belgique est évidemment prête à contribuer à ces solutions.

L'intégrité territoriale de la République Démocratique du Congo doit être respectée. Toute ingérence extérieure doit cesser.

La Belgique encourage aussi les autorités congolaises à mettre en œuvre les réformes structurelles. Les réformes nécessaires dans l’armée et la police afin de rétablir l'Etat de droit sur l'ensemble du territoire. Réformes aussi pour garantir la prospérité des Congolais.


Chers Collègues,

Déclarer la guerre, construire des murs ou bafouer des droits est toujours plus facile que bâtir des ponts et de maintenir la paix.

Construire des murs est plus facile qu’organiser un système démocratique ou construire des hôpitaux et des écoles. 


Mes chers Collègues,

Dans notre monde contemporain globalisé, les solutions aux conflits ne peuvent être que politiques.

C’est pourquoi la Belgique soutient les efforts de Lakhdar Brahimi, l’Envoyé spécial conjoint des Nations Unies et de la Ligue arabe pour la Syrie, pour tenter d’amener les parties à la table des négociations.

Je salue à cet égard l’initiative américano-russe en vue d’une conférence Genève II. 


Cher Collègues,

Ce n’est pas la mort qui rend justice, c'est le respect du droit.

C'est le droit qui organise les sociétés humaines, protège les faibles et prévient la violence.

Le droit est essentiel parce qu’un monde sans règles – qu’il s’agisse de la vie civile, du commerce ou encore de la finance – laisse l’Homme face à son pire ennemi, c’est-à-dire l’Homme.

Le respect du droit est un fondement de notre vie en commun.

Le droit doit être respecté, en ce compris dans les conflits.

Je pense en particulier au droit humanitaire, pour pouvoir aider les victimes et les soigner.

La Belgique a relayé et soutenu sans relâche les appels des agences humanitaires pour que les obstacles à leur action soient levés.

Nous demandons d’améliorer partout sur le terrain, y compris en Syrie, l’accès aux soins de santé.

Toutes les parties doivent respecter le droit international humanitaire.

Mon pays participe aux efforts pour venir en aide à la population victime des combats.

L’approche de l’hiver et l’explosion du nombre de victimes, de réfugiés et de déplacés nécessitent un effort encore plus soutenu de la communauté internationale.

Le droit doit empêcher l’impunité.

La restauration de la paix ne peut jamais se construire sur l’amnistie et l’oubli pour les pires crimes.

Avec 56 autres Etats, la Belgique a appelé au renvoi du dossier syrien devant la Cour pénale internationale. L’action de la Cour contribue à l’avènement d’une époque de la responsabilité.
Tous les Etats se doivent de coopérer avec elle.

Le droit doit permettre de sortir de la dictature et de l'oppression.

En 2010 commençait le printemps arabe, salué par tous les défenseurs de la démocratie.

Je ne suis pas de ceux qui aujourd’hui se détournent de cet espoir.

N’oublions pas, en Tunisie, en  Libye, en Egypte et ailleurs, toutes celles et ceux qui veulent vivre en paix.

Nous devons les soutenir et promouvoir l’organisation d’élections libres.

Nous devons les encourager à la rédaction de Constitutions garantissant les droits fondamentaux, la justice et l'équité.

Nous devons aussi rappeler que gagner une élection ou exercer un mandat après une élection ne donne pas le droit d’opprimer les minorités.

La vraie démocratie consiste aussi à respecter les minorités et à les protéger. 

Le droit doit enfin permettre de garantir les libertés individuelles.

La liberté, c’est par exemple le droit pour les jeunes femmes d’étudier, de choisir elles-mêmes leur compagnon ou de rester célibataires.
 
La liberté, c’est aussi le droit pour les femmes de se déplacer dans l’espace public comme elles le souhaitent.

La liberté, c’est aussi le droit de pratiquer une religion ou de n’en pratiquer aucune.

La liberté, c’est aussi le droit pour les couples hétérosexuels ou homosexuels de se promener main dans la main dans la rue ou dans tout espace public.

Je suis fier que mon pays, la Belgique, garantisse ces libertés fondamentales.

Je suis fier que mon pays soit moteur pour que ces libertés soient étendues partout dans le monde.


Chers Collègues,

Quand je parle de poursuivre nos efforts, de les inscrire dans la durée, j'aimerais mentionner la reprise des négociations israélo-palestiennes.

Nous devons absolument saisir l’opportunité offerte par nos amis américains.

C’est maintenant qu’il faut parvenir à une solution, fondée sur la coexistence de deux Etats, avec l’Etat d’Israël et un Etat de Palestine indépendant, coexistant dans la paix et la sécurité.

Nous nous prononçons aussi très clairement contre la poursuite de la colonisation.

Dans ce contexte, la Belgique est prête à accueillir à Bruxelles une conférence visant à assurer le soutien des partenaires économiques privés au processus de paix.

Nous estimons qu’un volet économique ne peut se concevoir que s’il existe un volet politique avec un calendrier concret.


Chers Collègues,

La paix et la sécurité passent également par une prospérité harmonieuse, dont les bénéfices doivent équitablement être partagés.

Selon les scientifiques, l’empreinte écologique mondiale dépasse la capacité de régénération de la planète d’environ 50%.

Cette situation n’est pas tenable. Tout en est affecté.

Je salue l’initiative des Nations Unies de réunir ici à New York les Chefs d’Etat et de Gouvernement dans le « Forum pour le développement durable. »

C’est en effet ici que pays moins développés et pays développés peuvent ensemble résoudre ce défi majeur du développement durable.

Tous les pays ont soit des problèmes communs, soit des problèmes complémentaires interconnectés.
 
Je pense à l’extrême pauvreté, à la désertification, à l’exode écologique de milllions de personnes, à l’épuisement des ressources naturelles ou au réchauffement climatique.

Malgré les progrès réalisés, beaucoup reste à faire pour atteindre les objectifs du Millénaire. La faim, la misère ou l’accès inégal à l’éducation et aux soins de santé sont des injustices intolérables. Nous devons rester mobilisés pour les combattre.

C’est pour cette raison que la Belgique plaide pour que les travaux relatifs au cadre du développement « post – 2015 » convergent avec les objectifs de Rio + 20, qu'ils convergent dans un cadre de négociation unique au sein des Nations Unies.

Ce cadre unique devra rassembler en même temps les dimensions économiques, sociales et environnementales qui deviennent existentielles pour chacun de nous.


Mes chers Collègues,

Un dernier sujet si vous me le permettez. L’espionnage et la cybercriminalité.

Notre Collègue la Présidente Dilma Rousseff a posé une vraie question d’actualité.

Au nom de la sécurité et de la lutte contre le terrorisme, deux domaines fondamentaux pour tous les peuples, peut-on bafouer le droit à la protection de la vie privée ?

Je soutiens l’appel de la Présidente du Brésil pour protéger la vie privée des citoyens partout et en particulier sur Internet.

Elle a proposé la mise en place d’un cadre multilatéral pour assurer la protection effective des données qui circulent sur Internet.

En effet, Internet ne doit pas être un champs de bataille invisible. Internet doit rester un instrument de liberté, un instrument de développement pour tous, où chacun peut communiquer en paix et en sécurité.


Chers Collègues,

En 2014, avec d’autres nations, la Belgique commémorera avec solennité le centenaire de la Première guerre mondiale.

Nous le faisons par devoir de mémoire envers les jeunes de plus de cinquante pays qui sont venus mourir sur les champs de bataille de mon pays pour nous libérer. Ces jeunes n’avaient pas vingt ans !

Nous commémorons le centenaire de la Première Guerre mondiale aussi par pédagogie à l’égard des jeunes d’aujourd’hui.

Oui, chers Collègues, pour les jeunes d'aujourd'hui, pour qu’ils deviennent eux aussi des militants de la paix.
 
Merci pour votre attention.

_____________________________________________

 

26 september 2013, New York
« Veto tegen tirannen »
Toespraak van de Premier Elio Di Rupo Algemene vergadering van de Verenigde Naties


Mijnheer de voorzitter van de Algemene Vergadering,
Mijnheer de secretaris-generaal,
Beste collega’s,
Het is in mijn land, in Ieper, in België dat er tijdens de Eerste Wereldoorlog voor het eerst chemische wapens in een conflict werden gebruikt.

Het verschrikkelijke leed van duizenden soldaten staat in ons geheugen gegrift.

Nu, bijna 100 jaar later,  worden duizenden mensen in Syrië door datzelfde leed getroffen.

En dit ondanks het internationale protocol van 1925 dat het gebruik van chemische wapens verbiedt.

Van Ieper tot Damascus, we delen dezelfde wereldgeschiedenis .


Beste collega’s,

Voor het tweede jaar op rij sta ik hier voor jullie op dit spreekgestoelte van de Verenigde Naties.

Hoeveel dromen zijn er op één jaar ontstaan en werkelijkheid geworden? En hoeveel meer oorlogsmisdaden zijn er?

Een jaar geleden had ik het over de 30 000 doden in Syrië; vandaag gaat het om 120 000.

En dit is niet het enige conflict!

Terwijl wij hier bij de Verenigde Naties zitten, gaan de gruwelijkheden op verschillende plaatsen ter wereld voort.


Beste collega’s,

We moeten hier evenveel moed betonen als de mannen en vrouwen die op straat vechten voor hun vrijheid et waardigheid.

Binnen de Verenigde Naties beschikken we over alle middelen om maatregelen te treffen, terwijl degenen die vechten vaak alleen op hun eigen moed kunnen rekenen om te overleven.

We moeten dezelfde moed hebben om de misdaden en het leed overal ter wereld aan te pakken.

Dat is onze plicht.

Het is vooral onze verantwoordelijkheid tegenover ons volk en in het bijzonder tegenover onze jeugd.

Als we een veto moeten stellen, is het tegen de tirannen en hun misdaden.


Beste collega’s,

Niemand kan alleen een eind maken aan hongersnood, niemand kan alleen een tiran een halt toeroepen. Vrede is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Daarom is er geen andere weg dan multilateralisme om de leefomstandigheden van de mensheid te verbeteren.

Dat is de grondslag van het politieke, financiële en soms militaire engagement van België, dat overigens de 15de grootste geldschieter van de VN is.

Mijn land is ervan overtuigd dat we onder andere de “verantwoordelijkheid om te beschermen” hebben.

Dat betekent dat we afschuwelijke misdaden zoals genocides, oorlogsmisdaden, misdrijven tegen de menselijkheid en etnische zuiveringen moeten voorkomen en bestrijden.

Daarbij geniet de actie van de VN de volledige steun van België.

In 2014 zullen we in Brussel een internationale conferentie organiseren over de preventie van genocides.

Wanneer we samenwerken, boeken we resultaat.

Dat bewijst de situatie in Mali. Aan de zijde van een bevriend volk hebben de internationale gemeenschap, de Afrikaanse Unie en de Europese Unie het terrorisme teruggedrongen. We herstellen de vrede van een volk en de eenheid van een land.

Maar we mogen niet vergeten dat niets ooit voor altijd is.

Om vrede in stand te houden, moeten we er permanent aan werken.

Daarbij wil ik in het bijzonder de recente inspanningen van de internationale gemeenschap in de Democratische Republiek Congo erkennen.

De bevolking van Noordoost-Congo is al jaren het slachtoffer van slachtpartijen, verkrachtingen en gedwongen rekrutering van soldaten – ook kinderen, plunderingen, gedwongen deportaties …

Gisterenmiddag hadden getuigen het met mij over kinderen die op een gruwelijke manier vermoord worden. Wat een schande!

De inspanningen van de secretaris-generaal en van de Veiligheidsraad om het mandaat van de MONUSCO te versterken, werpen hun eerste vruchten af. De interventiemacht speelt een actieve rol om de bevolkingen te beschermen.

Het kaderakkoord van Addis Abeba biedt een reëel perspectief op stabiliteit in de hele regio.

Niettemin is een akkoord in Kampala cruciaal om het proces te doen slagen.

Ook daar moeten pragmatische oplossingen gevonden worden, zonder een algemene amnestie te aanvaarden of straffeloosheid toe te staan wat oorlogsmisdaden of misdrijven tegen de menselijkheid betreft.

Zoals steeds zal België blijven bijdragen aan deze oplossingen.

De territoriale integriteit van de Democratische Republiek Congo moet worden gerespecteerd. Elke inmenging van buitenaf moet ophouden.

België moedigt de Congolese autoriteiten ook aan om de nodige hervormingen in het leger en de politie door te voeren om de rechtstaat te herstellen op het hele grondgebied en de welvaart van de Congolezen te garanderen.


Beste collega’s,

De oorlog verklaren, muren opwerpen of de rechten met voeten treden is altijd makkelijker dan bruggen bouwen en de vrede in stand houden.

Muren opwerpen is makkelijker dan een democratisch bestel tot stand brengen of ziekenhuizen en scholen bouwen.

Na de Tweede Wereldoorlog hebben wij ons in een Handvest geschaard achter principes en mechanismen om ons humanitair in te zetten tegen verwoestende oorlogen.

“Nooit meer oorlog” verklaarden we allen.

Maar om onze engagementen om te zetten in daden, moeten we die mechanismen te goeder trouw in werking zetten.

In alle nederigheid roep ik iedereen op om zijn verantwoordelijkheid binnen de Veiligheidsraad te nemen om de vrede te herstellen waar bloedige conflicten woeden.

Beste collega’s,

In de hedendaagse geglobaliseerde wereld kunnen de oplossingen voor conflicten niet uitsluitend politiek zijn.

Daarom steunt België de inspanningen van Lakhdar Brahimi, de gemeenschappelijke speciaal gezant van de Verenigde Naties en de Arabische Liga, inzake Syrië, om de partijen aan de onderhandelingstafel te krijgen.

In dat verband ben ik blij met het Amerikaans-Russische initiatief voor een Genève II-conferentie.


Beste collega’s,

Niet de dood brengt gerechtigheid.

Om gerechtigheid te doen geschieden en de vrede te garanderen is respect voor het recht onontbeerlijk.

Het recht organiseert de maatschappij, beschermt de zwakken en voorkomt geweld. Het recht is essentieel, want in een wereld zonder regels – of het nu gaat om burgerlijk recht, handel of financiën – staat de mens bloot aan zijn ergste vijand, met name de mens zelf.

1.          Het recht moet worden nageleefd, ook tijdens conflicten
Ik denk in het bijzonder aan het humanitair recht, om de slachtoffers te kunnen helpen en verzorgen.

België heeft de oproepen van de humanitaire agentschappen om de obstakels voor hun acties weg te nemen, steeds gesteund en doorgegeven.

Wij vragen om overal op het terrein, ook in Syrië, de toegang tot gezondheidszorg te verbeteren.

Alle partijen moeten het internationaal humanitair recht respecteren.

Mijn land neemt deel aan de inspanningen om de bevolking die het slachtoffer is van de gevechten, te hulp te komen.

Door de naderende winter en de explosieve toename van het aantal slachtoffers, vluchtelingen en gedeporteerden is een nog grotere inspanning van de internationale gemeenschap vereist.


2.          Het recht moet strafloosheid verhinderen
Het herstel van vrede kan nooit op basis van amnestie en vergetelheid voor de ergste misdaden gebeuren.

Met 56 andere staten heeft België voor de doorverwijzing van het Syrische dossier naar het Internationaal Strafhof gepleit. De actie van het Hof draagt ertoe bij dat er een tijdperk van verantwoordelijkheid aanbreekt.

Alle staten moeten met het Hof samenwerken.

3.          Het recht moet het mogelijk maken uit de dictatuur en onderdrukking te komen
In 2010 is de Arabische lente begonnen en die werd door alle voorvechters van de democratie toegejuicht.

Ik maak geen deel uit de mensen die deze hoop vandaag hebben opgegeven. We mogen niet alle mensen vergeten die in Tunesië, Libië, Egypte en elders in vrede willen leven.

We moeten hen steun bieden en de organisatie van vrije verkiezingen bevorderen. We moeten hen aanmoedigen om Grondwetten op te stellen die de fundamentele rechten, justitie en gelijkheid garanderen.

We moeten er ook aan herinneren dat verkiezingen winnen of een mandaat uitoefenen na verkiezingen niet het recht geeft om minderheden te onderdrukken.

Echte democratie bestaat er ook in minderheden te respecteren en te beschermen.

4.          Het recht moet de individuele vrijheden kunnen garanderen.
Vrijheid is ook het recht voor jonge vrouwen om te studeren, zelf hun partner te kiezen of vrijgezel te blijven.

Vrijheid is ook het recht voor vrouwen om zich in het openbaar vrij te verplaatsen.

Vrijheid is ook het recht om een godsdienst of geen godsdienst te belijden.

Vrijheid is ook het recht voor heteroseksuele of homoseksuele koppels om hand in hand op straat te lopen.

Ik ben er trots op dat mijn land, België, al deze fundamentele vrijheden garandeert.

Ik ben er trots op dat mijn land als drijvende kracht fungeert voor het uitdragen van deze vrijheden in de hele wereld.


Beste collega’s,

Wanneer ik het heb over het voortzetten van onze inspanningen, die een langdurig effect moeten hebben, vermeld ik graag het hervatten van de Israëlisch-Palestijnse onderhandelingen.

We moeten absoluut op het voorstel van onze Amerikaanse vrienden ingaan.

Er moet nú een oplossing worden gevonden die stoelt op het naast elkaar bestaan van twee staten, met name de Israëlische staat en een onafhankelijke Palestijnse staat, die in vrede en veiligheid samenleven.

We zijn dus zeer duidelijk gekant tegen het voortzetten van de kolonisatie.

In deze context is België bereid om een conferentie te organiseren om de steun van de private economische partners bij het vredesproces te verzekeren.

We zijn van mening dat een economisch luik alleen mogelijk is als er een politiek luik bestaat met een concrete agenda.


Beste collega’s,

Vrede en veiligheid gaan ook hand in hand een harmonieuze welvaart met billijk verdeelde winsten.

Volgens de wetenschappelijke wereld ligt de mondiale ecologische voetafdruk zo’n 50 % hoger dan de regeneratiecapaciteit van onze planeet.

Deze situatie is niet houdbaar. Alles wordt erdoor beïnvloed.

Ik verwelkom het initiatief van de Verenigde Naties om hier in New York de staatshoofden en regeringsleiders samen te brengen in het “Forum voor duurzame ontwikkeling”.

Het is immers hier dat de minder ontwikkelde landen en de ontwikkelde landen samen een oplossing kunnen vinden voor de grote uitdaging van de duurzame ontwikkeling.

Alle landen hebben hetzij gemeenschappelijke problemen, hetzij andere problemen die er onderling verband mee houden. Ik denk aan extreme armoede, verwoestijning, de klimaatvlucht van miljoenen mensen, de uitputting van de natuurlijke hulpbronnen of de opwarming van de aarde.

Maar ondanks de geboekte vooruitgang is er nog veel werk om de Millenniumdoelstellingen te realiseren. Honger, armoede of ongelijke toegang tot onderwijs en gezondheidszorg zijn ontoelaatbare onrechtvaardigheden. We moeten ons blijven inzetten om ze te bestrijden.

Daarom pleit België ervoor om de werkzaamheden inzake het post-2015-ontwikkelingskader te koppelen aan de Rio+20-doelstelling in een uniek onderhandelingskader binnen de Verenigde Naties.

Dit unieke kader moet ook de economische, sociale en ecologische dimensies omvatten, die existentieel zijn voor elk van ons.


Mijn beste collega’s,

Een laatste punt, als u mij toelaat.

Spionage en cybercriminaliteit.

Onze collega, presidente Dilma Rousseff, heeft een brandend actuele vraag gesteld.

Kunnen we, in naam van de veiligheid en de strijd tegen het terrorisme, twee domeinen die fundamenteel zijn voor alle volkeren, het recht op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer met voeten treden?

Ik zou hier graag mijn persoonlijke steun uitspreken voor de oproep van de Braziliaanse presidente om de persoonlijke levenssfeer van de burgers overal, en in het bijzonder op het internet, te beschermen.

Ze heeft voorgesteld om een multilateraal kader tot stand te brengen om de effectieve bescherming te garanderen van gegevens die op het internet circuleren.

Het internet mag namelijk geen onzichtbaar oorlogsinstrument worden.

Het internet moet een instrument zijn voor eenieders ontwikkeling, waar iedereen vredevol en veilig kan communiceren.


Beste collega’s,

In 2014 zal België, samen met andere landen, plechtig de honderdste verjaardag van de Eerste Wereldoorlog gedenken.

We doen dat om de herinnering levendig te houden aan de jongeren uit meer dan 50 landen die de dood vonden op het slagveld in mijn land. Ze waren niet eens 20 jaar oud!

We doen het ook om de jongeren van vandaag bewust te maken.

Opdat ook zij zouden ijveren voor vrede.

Dank voor uw aandacht.